De volgende generatie familiebedrijfsspecialisten heeft nu al iets toe te voegen

Wanneer we spreken over een nieuwe generatie familiebedrijfsspecialisten, ligt de nadruk al snel op opvolging. Ervaren professionals bouwen hun werkzaamheden op termijn af en jongere collega’s nemen hun plaats in. Maar doet dat beeld recht aan de manier waarop het vakgebied zich ontwikkelt?

Tijdens de NGFB masterclass ‘Opvolging in ons eigen vakgebied’ werd een andere invalshoek ingebracht: misschien gaat het niet alleen om opvolging, maar ook om toevoeging. Die gedachte vormt het onderwerp van dit derde en laatste artikel in het drieluik over opvolging binnen het familiebedrijfsspecialisme.

Niet wachten tot er een plaats vrijkomt

Het woord opvolging suggereert een bepaalde volgorde. Eerst is er de ervaren specialist, vervolgens komt een nieuwe professional die het werk overneemt. In de praktijk hoeft professionele ontwikkeling niet zo te verlopen.

Een specialist die relatief kort binnen het vakgebied werkt, heeft doorgaans minder ervaring met complexe familiebedrijfsvraagstukken. Maar dat betekent niet dat diens bijdrage pas waardevol wordt wanneer een ervaren collega vertrekt.

Nieuwe professionals brengen ook eigen kennis, ervaringen en perspectieven mee. Zij kunnen vanuit hun achtergrond andere vragen stellen, andere verbanden zien of gemakkelijker aansluiting vinden bij bepaalde gesprekspartners binnen een ondernemende familie.

Dat laatste kan bijvoorbeeld relevant zijn bij vraagstukken waarin meerdere generaties betrokken zijn. Een adviseur die qua levensfase dichter bij de jongere generatie staat, kan soms een ander gesprek voeren dan een collega die al tientallen jaren met de familie werkt. Niet omdat leeftijd op zichzelf bepalend is voor deskundigheid, maar omdat verschillende posities en ervaringen van betekenis kunnen zijn.

Stel dat binnen een ondernemende familie de volgende generatie zich voorbereidt op toekomstig eigenaarschap. Een jongere specialist voert afzonderlijke gesprekken met de beoogde opvolgers, terwijl een ervaren collega de familie al jarenlang begeleidt. Door die verschillende posities kunnen andere onderwerpen naar voren komen. De jongere familieleden spreken bijvoorbeeld over twijfels rond hun toekomstige rol, die zij in eerdere gesprekken minder nadrukkelijk hebben benoemd. Dat hoeft niets te zeggen over de deskundigheid van beide adviseurs. Het laat vooral zien dat een andere positie soms ruimte biedt voor een ander gesprek.

De bijdrage van een nieuwe specialist hoeft daarmee niet te bestaan uit het overnemen van bestaande werkzaamheden. Zij kan ook liggen in het aanvullen ervan.

Samenwerken zonder hetzelfde te worden

Dat vraagt wel iets van de samenwerking tussen professionals. Een ervaren specialist moet ruimte kunnen geven aan een collega die een vraagstuk anders benadert. Tegelijkertijd vraagt het van de minder ervaren professional dat deze een eigen bijdrage ontwikkelt en de grenzen van de eigen deskundigheid herkent.

Juist binnen het familiebedrijfsspecialisme is dat relevant. Vraagstukken rond familie, eigendom en onderneming laten zich zelden volledig vanuit één discipline of één perspectief begrijpen. Een verschil in ervaring of professionele achtergrond kan daarom een aanvulling zijn, mits duidelijk is wie welke verantwoordelijkheid draagt.

Samenwerking wordt dan meer dan een manier om kennis over te dragen. Beide professionals kunnen iets inbrengen wat de ander niet vanzelfsprekend heeft. De ervaren specialist beschikt bijvoorbeeld over een breed referentiekader uit eerdere opdrachten; een nieuwe collega kan met een andere blik naar vertrouwde aannames kijken.

Dat betekent niet dat iedere samenwerking automatisch tot wederzijds leren leidt. Daarvoor is nodig dat beide bijdragen serieus worden genomen en dat er ruimte bestaat om elkaars inzichten te bevragen.

In de praktijk helpt het om vooraf enkele zaken af te spreken. Wie spreekt met welke familieleden over welke onderwerpen? Wie draagt de eindverantwoordelijkheid richting de familie? En op welke momenten bespreken de betrokken specialisten gezamenlijk hun observaties en afwegingen? Zulke afspraken maken niet alleen de samenwerking duidelijker, maar bieden ook ruimte om van elkaars aanpak te leren.

Binnen het NGFB is die gedachte herkenbaar in de positie van Young Professionals. Zij zijn volwaardig lid van het Gilde en nemen niet alleen deel om kennis en ervaring op te doen. Zij kunnen ook zelf bijdragen aan de uitwisseling van inzichten en de verdere ontwikkeling van het vakgebied. In bijeenkomsten voor Young Professionals kunnen zij eigen casussen en vragen inbrengen. Ook intervisie biedt ruimte voor uitwisseling tussen specialisten met verschillende achtergronden en ervaringsniveaus.

Daarmee krijgt de oorspronkelijke opvolgingsvraag een andere betekenis. Natuurlijk blijft het belangrijk dat kennis en ervaring niet verloren gaan wanneer specialisten hun werkzaamheden beëindigen. Maar de toekomst van het familiebedrijfsspecialisme wordt niet uitsluitend bepaald door wat de ene generatie aan de volgende overdraagt. Die toekomst krijgt ook vorm in de samenwerking tussen professionals die vandaag al verschillende kennis, ervaringen en perspectieven meebrengen. Niet alleen door elkaar op te volgen, maar juist ook door iets aan elkaar toe te voegen.

Om over na te denken

  • Wat brengt een jongere collega mee dat jij zelf minder hebt?
  • Bij welk vraagstuk zou een andere blik een familie verder kunnen helpen?
  • Hoe maak je in een samenwerking duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is?

Deel dit bericht met je omgeving

Lees verder

De volgende generatie familiebedrijfsspecialisten heeft nu al iets toe te voegen

Wat geven ervaren familiebedrijfsspecialisten door en wat heeft de volgende generatie nodig?

Zoek binnen het Ngfb